Het Rijksmuseum in Amsterdam heeft een zeldzaam tekenboek cadeau gekregen. Het gaat om een boek uit de zeventiende eeuw met dertig tekeningen die volledig intact zijn gebleven, doordat die nauwelijks aan licht zijn blootgesteld. Een deel van de tekeningen is van de hand van de Friese schilder Rombout Uylenburgh.
Over Uylenburghs oeuvre is weinig bekend. Naast een klein aantal schilderijen zijn slechts twee tekeningen van hem na zijn leven opgedoken. Een daarvan bevindt zich in de collectie van het Rijksmuseum. In het geschonken tekenboek is een reeks Bijbelse voorstellingen op paginagrote vellen te zien, waarvan een deel op blauw papier en met blauwe inkt is gemaakt.
Uylenburgh werd rond 1580 geboren in Friesland en verhuisde later met zijn familie naar Krakau in Polen, waar hij als hofschilder werkte voor de Poolse koning Sigismund III. Later vestigde hij zich in Danzig, de levendige handelsstad waar hij zijn succesvolle carrière verder uitbouwde. Na zijn dood in 1627 of 1628 raakte Uylenburgh in de vergetelheid.
Zijn familie werd juist steeds bekender. Zijn broer Hendrick vestigde zich rond 1625 in Amsterdam en werd de kunsthandelaar van Rembrandt van Rijn. Deze wereldberoemde Nederlandse schilder trouwde later met Saskia, de nicht van Uylenburgh.
Lang was onduidelijk van wiens hand de werken in het tekenboek waren. Het zogeheten Van Eeghen Tekenboek was driehonderd jaar in handen van de invloedrijke Amsterdamse koopmans- en bankiersfamilie Van Eeghen. De werken werden alleen in 1935 tentoongesteld.
Hoogepunt
De doorbraak kwam twintig jaar geleden. De toenmalige eigenaar, C.P. van Eeghen (1921-2014), legde een verband tussen een tekening in het tekenboek en een werk van Rombout Uylenburgh uit de collectie van het Rijksmuseum. In 2013 publiceerde Erik Löffler, conservator bij het Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis (RKD), deze toeschrijving voor het eerst.
Sinds die publicatie zijn meer werken aan Uylenburgh toegeschreven. Hoofddirecteur Taco Dibbits van het Rijksmuseum noemt het tekenboek een hoogtepunt van de Nederlandse tekenkunst. Dankzij de schenking kan het museum verder onderzoek doen naar het nog grotendeels onbekende oeuvre van de Friese kunstenaar. Ook moet nog worden achterhaald wie de makers zijn van de andere werken in het Van Eeghen Tekenboek. Het is ook mogelijk dat dat niet te achterhalen is, zegt een woordvoerder van het Rijksmuseum.
