Scheidend Raad van State-baas: Kamer zou vier jaar moeten blijven zitten

Er moet een einde komen aan de gewoonte dat er na de val van een kabinet nieuwe verkiezingen komen. Net als in andere landen zou er een lijmpoging moeten volgen of een nieuwe formatie. Dat pleidooi deed vertrekkend vice-president Thom de Graaf van de Raad van State in Buitenhof.

De afgelopen jaren heeft ons land veel verschillende kabinetten gehad die meestal niet de rit uitzaten. Dan kwamen er weer nieuwe verkiezingen en veranderde de samenstelling van de Tweede Kamer ook steeds. De Graaf vindt dat er een discussie gestart moet worden of dat wel gewenst is.

"Dit land heeft behoefte aan langetermijn-politiek", zei hij in Buitenhof. De Graaf verwees naar een land als Denemarken, waar de volksvertegenwoordiging in beginsel gewoon vier jaar aanblijft. Als de coalitie om wat voor reden dan ook uit elkaar valt, wordt er opnieuw geformeerd om tot een andere regering te komen.

Kamerleden laten groeien

"Als we nu elke twee jaar nieuwe verkiezingen hebben, als Kamerleden nauwelijks de gelegenheid krijgen te groeien in hun vak, als meerderheden ogenblikkelijk weer over boord worden gegooid, als kiezers heel makkelijk van voorkeur wisselen, dan moet je je afvragen of het wel zo verstandig is om met dat gebruik door te gaan", aldus de voorman van het belangrijkste adviesorgaan van de regering.

De Graaf denkt dat het de stabiliteit van de politiek kan versterken als er niet vaker dan een keer per vier jaar verkiezingen zijn. Ook in de provincies en de gemeenten werkt het zo.

Voorman Klaver van Progressief Nederland (Pro), die ook te gast was in Buitenhof, noemde het een goede zaak dat De Graaf deze discussie start. Ook hij ziet voordelen voor de stabiliteit en constateert dat politici nu vaak uit partijbelang toch voor nieuwe verkiezingen kiezen, bijvoorbeeld omdat ze er goed voor staan in de peilingen. "Maar er zal nog heel veel over gepraat moeten worden", zei Klaver.

Ook partijleider Bikker van de ChristenUnie deed vorig jaar bij de Algemene Politieke Beschouwingen een voorstel om hoogstens een keer per vier jaar naar de stembus te gaan. Ze kreeg daarvoor toen maar weinig steun.

Bijna acht jaar

D66'er Thom de Graaf neemt aan het eind van deze maand na bijna acht jaar afscheid als vice-president van de Raad van State. Hij gaat weg om persoonlijke redenen, om meer tijd te kunnen besteden aan zijn familie.

Hij wordt opgevolgd door oud-CDA-leider Sybrand van Haersma Buma, die nu nog burgemeester van Leeuwarden is.