De interesse van mensen in nieuws daalt verder. Waar in 2018 nog 61 procent van de Nederlanders veel interesse had in nieuws, is dat in 2026 teruggelopen tot 45 procent. Dat blijkt uit het Digital News Report, een onderzoek dat het Commissariaat voor de Media (CvdM) jaarlijks uitvoert in samenwerking met het Reuters Institute for the Study of Journalism.
In het onderzoek is te lezen dat de dalende interesse in nieuws niet een typisch Nederlands verschijnsel is. Het is in alle onderzochte landen een trend. De interesse daalt in alle leeftijdsgroepen, maar met name onder jongeren.
Zij gebruiken in toenemende mate sociale media voor nieuws. Van de 18- tot 34-jarigen is voor 33 procent sociale media de belangrijkste bron van nieuws, waar dit nog 20 procent was in 2018, toen het onderzoek voor het eerst werd gedaan. Wel tekenen onderzoekers erbij aan dat jongeren naast sociale media ook nieuwssites en -apps gebruiken.
AI-chatbots sociale media
Sociale media worden niet doelbewust gebruikt voor nieuws; gebruikers zeggen dat ze ervan uitgaan dat het nieuws uiteindelijk bij ze terechtkomt en dat ze er niet actief naar hoeven te zoeken. Een andere opmerkelijke trend is dat de helft van de 18- tot 24-jarigen zogeheten nieuwsinfluencers volgt.
Dat zijn bijvoorbeeld influencers die over nieuws praten of accounts die nieuws van andere media verder verspreiden. Zoals bijvoorbeeld het Nederlandstalige kanaal Cestmocro, dat 1,2 miljoen volgers heeft maar waarvan onbekend is wie erachter zit.
Een deel van de Nederlanders van 18 jaar of ouder gebruikt ook AI-chatbots voor nieuws. Dat nam licht toe tot 7 procent. Jongeren doen dit met 13 procent vaker dan 35+'ers, van wie 4 procent AI-chatbots gebruiken voor nieuws.
Paradox
Dat sociale media steeds vaker gebruikt worden voor nieuws, betekent niet per se dat mensen het nieuws dat daar verschijnt vertrouwen. 51 procent maakt zich namelijk zorgen over het nieuws op dit soort platforms en maar 12 procent vertrouwt het nieuws op sociale media.
Het Commissariaat spreekt van een paradox. "Het nieuws op sociale media wordt niet vertrouwd, maar toch is sociale media van steeds groter belang voor het nieuwsgebruik." Datzelfde geldt voor AI-chatbots, schrijft het CvdM. Het gebruik daarvan neemt toe, ondanks het lage vertrouwen.
Een op de drie mensen die AI-chatbots gebruiken voor nieuws, klikt door op de link naar de nieuwssite of bron in het antwoord dat de AI heeft gegenereerd. Het Commissariaat voor de Media noemt dat risicovol, omdat het belangrijk is dat de weg wordt gevonden naar originele bronnen en journalistieke nieuwsmedia.
Vertrouwd
Als het om journalistieke nieuwsmedia gaat, is de NOS net als eerdere jaren het nieuwsmerk dat het meest vertrouwd wordt, gevolgd door persbureau ANP en RTL Nieuws. Net als bij deze nieuwsmerken, is bij de landelijke kranten de Volkskrant, NRC, Trouw en De Telegraaf een lichte stijging in het vertrouwen te zien.
Ook regionale dagbladen scoren hoog op vertrouwen. Volgens het Commissariaat komen deze als betrouwbaar over omdat iedereen de meeste feiten waarover deze media schrijven gemakkelijker zelf kan checken.
Wel wordt de groep mensen die het nieuws wantrouwt steeds groter. In 2018 ging dat om 11 procent van de ondervraagden, in 2026 was dat gegroeid tot 21 procent. Bijna de helft van deze groep vertrouwt het nieuws dat ze zelf gebruiken ook niet. Volgens de onderzoekers hangt het vertrouwen in nieuwsmerken samen met in hoeverre mensen denken dat het nieuws wordt beïnvloed door de eigenaren van mediabedrijven en bijvoorbeeld politici of werknemers van de overheid.
Al met al concludeert de voorzitter Amma Asante van het Commissariaat voor de Media dat het vertrouwen in Nederland in nieuws en nieuwsmerken hoog is, en dat het werk van journalisten hoger gewaardeerd wordt dan in andere landen. "Dat is positief. We hebben dus iets te verliezen dat we moeten beschermen."
