De huidige aanpak van discriminatie in Nederland schiet tekort en het is hoog tijd voor een fundamentele koerswijziging, stelt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme in zijn eindrapport. Beide vormen van achterstelling zijn diepgeworteld in de samenleving en bovendien structureel van aard, ook bij de overheid zelf. Daarom moet de overheid niet alleen stoppen met discrimineren, maar ook discriminatie voorkomen en actief bijdragen aan gelijkheid en gelijkwaardigheid.
De staatscommissie deed de afgelopen vier jaar onderzoek naar discriminatie en racisme in Europees en Caribisch Nederland. Dat leverde al allerlei rapporten, adviezen en instrumenten op. Zo vond de commissie dat de aanpak van discriminatie door de overheid beter moet en dat uitspraken in de Tweede Kamer online discriminatie vergroten. Ook werd een anti-discriminatietoets ontwikkeld en werd geadviseerd om te stoppen met het inzetten van algoritmes bij het bestrijden van fraude.
"Er is al veel onderzoek gedaan naar structurele discriminatie en allerlei rapporten hebben oplossingen voorgedragen, maar daar is weinig mee gebeurd", zegt voorzitter van de staatscommissie Joyce Sylvester. "De huidige aanpak van discriminatie en racisme is vooral reactief en gericht op incidenten, waardoor structurele patronen van discriminatie blijven voortbestaan."
Iedereen erbij betrekken
De commissie ziet dat wetgeving en beleid nog te vaak worden ontwikkeld vanuit een beperkte blik. Ambtenaren betrekken mensen die direct geraakt worden door discriminatie te weinig, terwijl die juist kunnen helpen om discriminatie tegen te gaan. Daarom zou de overheid veel meer dan nu het geval is een afspiegeling van de samenleving moet zijn en moeten inwoners structureel worden betrokken bij het maken van beleid en de uitvoering ervan.
Om te voorkomen dat ook met deze adviezen te weinig wordt gedaan, pleit de commissie voor een onafhankelijke monitor die de voortgang in de gaten houdt. Voorzitter Sylvester: "Discriminatie doorbreken is geen eenmalige opgave. Het is een blijvende verantwoordelijkheid van ons allemaal."
